shutterstock ambtenarenrecht 1141x150

Ontslag vanwege reorganisatie

Bij overheden vinden er vaak reorganisaties plaats. Er worden veranderingen in de organisatie doorgevoerd omdat de overheidsinstelling moet inkrimpen door een vermindering van de financiële middelen of omdat ze taken moeten afstoten. Uit de meeste reorganisaties vloeien wijzigingen van functies, wijzigingen in de plaats van tewerkstelling en veelal ontslagen voort.

Wanneer mag een werkgever op grond van een reorganisatie banen schrappen en welke middelen staan de ambtenaar ter beschikking om zich tegen wijzigingen in zijn rechtspositie te verzetten?

Ontslagcriteria bij reorganisatie

Bij een reorganisatie worden ambtenaren zoveel mogelijk teruggeplaatst in hun eigen (oude) functie. Dat is echter niet altijd mogelijk. Het kan gebeuren dat de oude functie niet meer in de nieuwe structuur past en dus wordt opgeheven. Ook kan het gebeuren dat bepaalde functies door minder ambtenaren vervuld (gaan) worden.

Als duidelijk is dat er ambtenaren ontslagen moeten worden vanwege overtolligheid, zal de werkgever zeer zorgvuldig om moeten gaan met de vraag welke werknemers voor ontslag in aanmerking komen en welke niet.

Indien de ambtenaar valt onder de regeling van het Algemeen Rijksambtenarenreglement (ARAR) dient de werkgever in principe rekening te houden met het zogenaamde anciënniteitbeginsel. Op grond van dit principe zal de werkgever in eerste instantie (bij werknemers met een vergelijkbare functie) de ambtenaren met de langste overheidsdiensttijd als eerste in de nieuwe organisatie in een (nieuwe) functie moeten plaatsen.

De ambtenaren met een korter dienstverband zullen als eerste als herplaatsingkandidaat worden aangewezen. De werkgever dient zich voor deze groep ambtenaren gedurende een bepaalde periode in te spannen om de herplaatsingkandidaat een passende functie aan te bieden. Onder omstandigheden kan deze termijn worden verkort. Een functie is passend als:

  1. de ambtenaar de functie (eventueel na scholing) volledig en op voldoende wijze kan uitoefenen;
  2. de functie redelijk is met het oog op de persoonlijke en sociale omstandigheden van de ambtenaar;
  3. de ambtenaar met behoud van salaris er niet meer dan 2 schalen op achteruit gaat.

Het begrip passende functie is dus niet nauw te omschrijven omdat het afhankelijk is van de omstandigheden die betrekking hebben op de werkzaamheden en omstandigheden die de persoon van de ambtenaar betreffen.

De ambtenaar heeft van zijn kant de verplichting om een passende functie te aanvaarden en ook zelf op zoek te gaan naar een passende functie binnen of zelfs buiten de overheidsdienst. De ambtenaar kan zelfs ontslagen worden, wanneer de ambtenaar weigert deze inspanning te verrichten of een passende functie weigert.

Een herplaatsingkandidaat kan (dus pas) ontslagen worden, wanneer het niet mogelijk is om de kandidaat een passende functie aan te bieden en het bevoegde gezag kan aantonen dat zij voldoende inspanning heeft verricht om de ambtenaar te herplaatsen.

Wanneer de ambtenaar valt onder de regeling van de Arbeidsvoorwaardenregelingen voor de gemeente Halderberge (de zogenaamde CAR/UWO regelingen), geschiedt herplaatsing op basis van het dienstbelang. Onder dienstbelang wordt o.a. verstaan: geschiktheid, het behouden van een specialisme of het handhaven van een evenwichtige personeelsopbouw. Het herplaatsingonderzoek dient gericht te zijn op (tijdelijke) functies op gelijk of op een lager niveau.

Wanneer de werkgever en de ambtenaar het oneens zijn over de vraag of :

  • de functie is vervallen;
  • er sprake is van overtolligheid;
  • er wel of niet een andere passende functie beschikbaar is;
  • de aangeboden functie passend is;
  • het (voorgenomen) ontslagbesluit aan de daarvoor geldende criteria voldoet,

is het mogelijk om bezwaar te maken tegen het besluit en in een spoedprocedure (voorlopige voorzieningen) bij de rechter een oordeel te vragen over de geldigheid van het besluit van de werkgever.

Alles over het verloop van deze procedures leest u in het hoofdstuk: "de bezwaar- en beroepsprocedures”.

Sociaal Plan

Bij de grotere reorganisaties stelt de overheidsinstantie een regeling op, Sociaal Plan, Sociaal Statuut of Sociale Leidraad geheten. Hierin geeft de overheidsinstantie aan op welke wijze de reorganisatie zal gaan plaatsvinden. In het plan zullen de gevolgen van de reorganisatie voor de ambtenaren besproken worden en de procedure met betrekking tot herplaatsing en ontslag.

Wat moet u doen als u als ambtenaar wordt geconfronteerd met een reorganisatie en een van de onderstaande besluiten:

  • besluit tot opheffing van uw functie;
    besluit tot aanwijzing als herplaatsingkandidaat;
    een besluit ten aanzien van de ontslagvolgorde;
    een besluit ter afwijking van de ontslagvolgorde;
    besluit tot herplaatsing;
    een ontslagbesluit,

waarmee u het niet eens bent?

Maak bezwaar tegen het besluit. Dat wil zeggen:

  • teken niet voor akkoord;
  • vraag om een schriftelijke bevestiging van het (voorgenomen) ontslag;
  • protesteer schriftelijk tegen het (voornemen van een) ontslag (besluit);
  • houd u beschikbaar voor uw werk;
  • ga niet akkoord met schorsing en/of non-actiefstelling, vrijstelling van werk of betaald verlof;
  • weiger bedrijfseigendommen (laptop, telefoon, lease-auto, bedrijvenpas, etc.) in te leveren tot de ontslagdatum;
  • probeer zoveel mogelijk relevante documenten te verzamelen, die zicht kunnen geven op uw positie en die van uw collega’s (e-mailberichten van uw werkgever, collega’s of van u zelf). Let wel op dat u zich niet schuldig maakt aan verduistering of diefstal bij het verzamelen van deze documenten;
  • denk aan de termijnen waarbinnen u bezwaar kunt maken en beroep kunt aantekenen;
  • bel of e-mail zo spoedig mogelijk Allied Advocaten